Wat is slapeloosheid?
Slapeloosheid wordt ook insomnie genoemd.
Het is een slaapstoornis waarbij je te weinig of te slecht slaapt.
Je kunt moeite hebben om in slaap te vallen.
Of je wordt vaak wakker in de nacht.
Sommige mensen worden te vroeg wakker en kunnen dan niet meer verder slapen.
Bij slapeloosheid duren de klachten meestal langer dan drie maanden.
De problemen zijn er vaak minimaal drie nachten per week.
Door de slechte slaap krijg je ook overdag klachten.
Wat zijn de symptomen van slapeloosheid?
- moeite met inslapen
- vaak wakker worden in de nacht
- te vroeg wakker worden
- niet uitgerust wakker worden
- moe zijn overdag
- moeite met concentreren
- prikkelbaar of sneller emotioneel zijn
- minder energie hebben
- spanning of onrust voelen
Niet iedereen heeft alle klachten.
De ernst kan per persoon verschillen.
Wat is de oorzaak van slapeloosheid?
Slapeloosheid kan verschillende oorzaken hebben. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Stress en zorgen zijn een veelvoorkomende reden dat mensen slecht slapen. Ook ingrijpende gebeurtenissen of spanningen op het werk kunnen de slaap verstoren.
Daarnaast kunnen lichamelijke klachten, zoals pijn of benauwdheid, ervoor zorgen dat iemand niet goed kan slapen. Mentale klachten zoals angst, somberheid of piekeren hebben vaak ook invloed op de nachtrust.
Soms ontstaat slapeloosheid door verkeerde slaapgewoonten. Bijvoorbeeld door laat naar bed gaan, veel dutjes overdag of te veel schermgebruik in de avond. Ook onregelmatige werktijden of ploegendiensten kunnen het slaapritme verstoren.
Meestal is er niet één duidelijke oorzaak. Slapeloosheid ontstaat vaak door een combinatie van lichamelijke, psychische en praktische factoren.
Waarom is het belangrijk om te weten of je slapeloosheid hebt?
Slapeloosheid heeft veel invloed op het dagelijks leven. Wie langdurig slecht slaapt, voelt zich overdag vaak moe en minder fit. Concentreren wordt moeilijker en het geheugen werkt minder goed.
Slechte slaap kan ook invloed hebben op je stemming. Mensen met slapeloosheid voelen zich sneller prikkelbaar, somber of gespannen. Hierdoor kan het functioneren op het werk of thuis onder druk komen te staan.
Daarnaast vergroot langdurige slapeloosheid de kans op andere gezondheidsproblemen. Het kan bestaande klachten verergeren en het herstel van ziekte vertragen.
Het is daarom belangrijk om slapeloosheid serieus te nemen. Met de juiste begeleiding en behandeling kunnen de meeste mensen weer beter leren slapen.
Welke behandelingen zijn er voor slapeloosheid?
Er zijn verschillende manieren om slapeloosheid te behandelen.
Welke aanpak het beste past, hangt af van jouw situatie.
Veel gebruikte behandelingen zijn:
1. Slaaphygiëne en leefstijladvies
Je leert hoe je met kleine veranderingen je slaap kunt verbeteren.
2. Cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-i)
Dit is een behandeling waarbij je leert anders om te gaan met slapen en wakker liggen.
CGT-i is de meest effectieve behandeling bij langdurige slapeloosheid.
3. Medicatie
Soms worden slaapmiddelen tijdelijk gebruikt.
Medicatie is meestal geen langdurige oplossing.
De behandeling kan bestaan uit adviezen die iemand zelf gaat uitvoeren (zelfhulp), via begeleiding online of door een hulpverlener in de buurt. Voor meer informatie over deze behandelingen kun je klikken naar het tabblad Behandeling slapeloosheid.