Wat is slapeloosheid?
Slapeloosheid noemen we ook wel insomnie. Dit is een slaapstoornis waarbij je te weinig of te slecht slaapt. Je kunt moeite hebben om in slaap te vallen of je wordt ’s nachts vaak wakker. Sommige mensen worden te vroeg wakker en kunnen dan niet meer verder slapen.
Bij slapeloosheid duren de klachten meestal langer dan drie maanden. De slaapproblemen zijn er vaak minimaal drie nachten per week. Door het slechte slapen krijg je ook overdag klachten.
Wat zijn de symptomen van slapeloosheid?
- moeite met inslapen
- vaak ’s nachts wakker worden
- te vroeg wakker worden
- niet uitgerust wakker worden
- moe zijn overdag
- moeite met concentreren
- prikkelbaar of sneller emotioneel zijn
- minder energie hebben
- spanning of onrust voelen
Niet iedereen heeft alle klachten. De ernst kan per persoon verschillen.
Wat is de oorzaak van slapeloosheid?
Slapeloosheid kan verschillende oorzaken hebben. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Stress en zorgen zijn veelvoorkomende redenen dat mensen slecht slapen. Ingrijpende gebeurtenissen of spanningen op het werk kunnen de slaap ook verstoren. Daarnaast kunnen lichamelijke klachten, zoals pijn of benauwdheid, ervoor zorgen dat iemand niet goed kan slapen. Ook mentale klachten zoals angst, somberheid of piekeren hebben vaak invloed op de nachtrust.
Soms ontstaat slapeloosheid door verkeerde slaapgewoonten. Bijvoorbeeld door laat naar bed gaan, veel dutjes overdag of te veel schermgebruik in de avond. Ook onregelmatige werktijden of ploegendiensten kunnen het slaapritme verstoren.
Meestal is er niet één duidelijke oorzaak. Slapeloosheid ontstaat vaak door een combinatie van lichamelijke, psychische en praktische factoren.
Waarom is het belangrijk om te weten of je slapeloosheid hebt?
Slapeloosheid heeft veel invloed op het dagelijks leven. Wie langdurig slecht slaapt, voelt zich overdag vaak moe en minder fit. Concentreren wordt moeilijker en het geheugen werkt minder goed. Slecht slapen kan ook invloed hebben op je stemming. Mensen met slapeloosheid voelen zich sneller prikkelbaar, somber of gespannen. Hierdoor kan het functioneren op het werk of thuis onder druk komen te staan.
Daarnaast vergroot langdurige slapeloosheid de kans op andere gezondheidsproblemen. Het kan bestaande klachten verergeren en het herstel van ziekte vertragen. Het is daarom belangrijk om slapeloosheid serieus te nemen. Met de juiste begeleiding en behandeling kunnen de meeste mensen weer beter leren slapen.
Welke behandelingen zijn er voor slapeloosheid?
Er zijn verschillende manieren om slapeloosheid te behandelen. Welke aanpak het beste bij je past, hangt af van jouw situatie. Een behandeling kan bestaan uit adviezen waar je zelf mee aan de slag gaat (zelfhulp), online begeleiding of begeleiding door een hulpverlener.
Veel gebruikte behandelingen zijn:
1. Slaaphygiëne en leefstijladvies
Je leert hoe je met kleine veranderingen je slaap kunt verbeteren.
2. Cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-i)
Bij deze behandeling leer je anders omgaan met slapen en wakker liggen. CGT-i is de meest effectieve behandeling bij langdurige slapeloosheid.
3. Medicatie
Sommige mensen gebruiken tijdelijk slaapmiddelen. Maar medicatie is meestal geen langdurige oplossing en kan veel bijwerkingen hebben. Het is dus beter om via een andere weg te zorgen dat je beter slaapt.
Wat kan het NSI betekenen bij slapeloosheid?
Bij het Nederlands Slaap Instituut begeleiden we je stap voor stap. In het geval van slapeloosheid richt de begeleiding zich vooral op het zoeken naar de oorzaak, het uitsluiten van andere slaapstoornissen en het vinden van de behandeling die het beste bij je past. Ook kijken we waar de behandeling het beste kan plaatsvinden.